الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

19

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

شهرت : در كتاب‌ها و تراجم پس از او كه به شرح حال وى پرداخته‌اند صاحب رياض را به عنوان ميرزا و افندى و جيرانى و صاحب رياض و تبريزى و اصفهانى ياد كرده‌اند و به تناسب هريك از آن‌ها وى را بدان ويژگىها شهرت داده‌اند چنان‌كه ميرزا بدان اعتبار بوده كه خاندانش از مردمان علم و وزارت و ديگر شئون عاليه بوده‌اند و ما پس از اين بدانها اشاره خواهيم كرد و مىتوان گفت ميرزا مخفف اميرزاده است . و صاحب رياض به اعتبار كتاب ارزنده و معروف اوست كه ما به يارى خدا به ترجمه آن موفّق خواهيم شد . و تبريزى بدان جهت است كه اصل او از شهر تبريز بوده است . و اصفهانى بدان اعتبار است كه به گفتهء خود ، در آنجا متولد شده و در آنجا زيست داشته است و حداكثر كمالات خود را در آنجا به دست آورده است و هم در آن سرزمين درگذشته و آثار خيرى در آنجا از خود بجاى گذارده است . و جيرانى به فتح جيم بنا بر آنچه در زهر الرياض آمده است بدان جهت بوده كه منتسب به جيران محله ، يكى از محلات قديم تبريز و يا بدان سبب بوده كه جدش علاقه ويژه‌اى به شكار آهو داشته است و جيران در واژهء تركى به معناى آهو است . در زهر الرياض نوشته برخى از مؤلفان ، كلمهء جيرانى را « جسرانى » نوشته و نادرست است . آرى ، در تذكرة القبور يا بزرگان اصفهان كلمهء جسرانى آورده شده است و از اينكه مؤلف آن كتاب جناب آقاى مهدوى در زندگىنامه علامه مجلسى ، جيرانى با « يا » مرقوم داشته پيداست كه كلمه جسرانى با « سين » اشتباه چاپى بوده است .